Dinleri imanları para: Kaz Dağları’nın %79’u maden ruhsatlı

Kaz Dağları’nda Orman Alanı’nın %80’i, Doğa Koruma Alanları’nın %55’i, Milli Parklar’ın %54’ü, Önemli Doğa Alanları’nın (ÖDA) %95’i, Tarihi ve Kültürel Varlık Alanları’nın %66’sı, Tarım Alanları’nın %78’i, Su Varlığı Alanları’nın %73’ü maden ruhsatlı.

Dinleri imanları para: Kaz Dağları’nın %79’u maden ruhsatlı

Türkiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı, kısaca TEMA Kaz Dağları Raporu’nu açıkladı. Rapor tüyler ürpertici. Rapor şu gerçeği apaçık ortaya koyuyor: AKP İktidarı Maden Kanunu’nda bugüne kadar yapmış olduğu değişikliklerle Türkiye’nin her karış toprağını kapitalistlere peşkeş çekiyor. Zaten maden şirketlerinin büyük bir çoğunluğu ya AKP yandaşı ya da AKP maden ruhsatı verdiği maden şirketlerinden nemalanıyor.

TEMA Raporu şunu gösteriyor: Gözünü para hırsı bürümüş bir siyasal iktidar ile yüz yüzeyiz. Doğanın, tarihsel ve kültürel varlıkların, ülkenin su varlığının, hiç ama hiçbir şeyin bu siyasal iktidar için manası yoktur. TEMA Raporu, AKP iktidarının dininin, imanını para olduğunu tartışmasız bir biçimde kanıtlıyor.

İki gündür Kaz Dağları’nın talan edilmesine karşı mücadele edenlerin baskı altın alınmaya çalışılmasının, gözaltın alınmasının, İstanbul’dan Kaz Dağları Direnişi’nin birinci yılı etkinliklerine katılmak için İstanbul’dan Çanakkale’ye gidenlerin Eceabat’ta hukuksuz yere durdurulmasının, yürümek istediklerinde şiddet görmelerinin nedeni siyasal iktidarın gözünü para hırsının bürümüş olmasıdır.

TEMA, Rapor’un giriş bölümündeki “Özet” yorum ne türden bir vicdansızlıkla yüz yüze olduğumuzu ortaya koyuyor:

“Zengin canlı tür çeşitliliği, ormanları, kadim kültürü ve tarımsal ekonomisi ile Türkiye’nin ve Dünya’nın önemli doğa ve kültür alanlarından biri olan “Kaz Dağları Yöresi” bugün madencilik faaliyetleri nedeniyle bir varoluş mücadelesi vermektedir. Maden Kanunu'nda bugüne kadar yapılan değişiklikler tüm koruma statülerini hiçe sayarak doğa alanlarını, tarım alanlarını, meraları ve kültür miraslarımızı madencilik faaliyetine açmıştır.

Çalışma boyunca Biga Yarımadası ve Kuzey Ege’yi kaplayan 1.697.062 hektar alan Kaz Dağları Yöresi olarak tanımlanmıştır. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nden (MAPEG) elde edilen verilere göre bu alanın 1.294.335 hektarı (%76’sı) ruhsatlandırılmıştır. Yöre, ihale, arama ve işletme safhalarında 1.634 ruhsata bölünmüştür. Bu yoğunlukta bir madencilik faaliyetinin yörenin tüm ekolojik, kültürel ve ekonomik yapısını büyük ölçüde tahrip edeceği açıktır.”

 

Rapor Dağları’nda maden ruhsatı verilen alanları sırasıyla ayrıntılı bir biçimde anlatıyor. Rapor’un ilgili bölümleri şöyle:

kazdağları

Kaz Dağları’nın %79’u maden ruhsatlı

“Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) göre çalışma alanında toplam ruhsat alanı 1.294.335 hektardır. Alan ihale, arama ve işletme safhalarındaki 1.634 ruhsata bölünmüştür MAPEG’den elde ettiğimiz IV. Grup ruhsatların alansal dağılımına göre çalışma alanının %79’u (aktif ruhsatlar ve ihale alanları) ruhsatlandırılmıştır. Bu ruhsatların %41’i aktif ruhsatlardan oluşur. Aktif ruhsatların %57’si arama, %43’ü ise işletme ruhsatı safhasında bulunur. Ruhsatların %38’i ise ihale alanı olarak ruhsatlandırılmıştır. Tüm çalışma alanının sadece %21’i herhangi bir IV. Grup maden ruhsat sahası olarak tanımlanmamıştır. Ruhsat sahası olarak tanımlanmayan bu alanların büyük bölümünün verisi olmayan alanlardan oluştuğu ve potansiyel birer ruhsat alanı olarak değerlendirilebileceği de göz ardı edilmemelidir.”

 

Orman varlığının %80’i maden ruhsatlı

“Ruhsatların farklı arazi kullanım türlerine göre dağılımına bakıldığında, çalışma alanındaki orman varlığının %80’inin madencilik yapılabilecek alan olarak belirlendiği görülmüştür. Çalışma alanının %41’i aktif ruhsat sahalarına tahsis edilmiştir. Bu aktif ruhsatların %57’si işletme, %43’ü arama ruhsatı statüsündedir. Orman alanlarının %39’u ihale ruhsat alanları için tahsis edilirken, tüm orman varlığının ise sadece %20’si herhangi bir ruhsat sınırına dahil değildir. Burada Gönen, Balya, Savaştepe ve Soma’nın ruhsat paftaları dışında kalan orman alanlarına dikkat edilmelidir.

Yukarıda da söz edildiği gibi ruhsat verilerine erişilemeyen ve bu nedenle boş olarak işaretlenen bu alanlar tüm çalışma alanındaki toplam boş orman alanının büyük bölümünü oluşturmaktadır.”

 

Doğa koruma alanlarının %55’i maden ruhsatlı

“Maden ruhsatlarının uluslararası ve ulusal koruma mevzuatı ile korunan alanlara dağılışını incelediğimizde de benzer bir durum ile karşılaşılmaktadır. Gen koruma, kent ormanı, muhafaza ormanları, tohum meşcere alanı, tabiat parkı, tabiatı koruma alanı, milli park, özel çevre koruma bölgesi ve doğal sit alanı gibi farklı koruma statüleriyle korunan alanların %55’i madencilik yapılabilecek alanlar olarak belirlenmiştir (%73’ü ihale alanlarında bulunurken, %26’sı aktif ruhsat alanlarına tahsis edilmiştir).”

 

Bölgede Milli Parklar’ın %54’ü maden ruhsatlı

“Korunan alanlar içinde madencilik faaliyetleri açısından en dikkat çekici alanlardan biri milli parklardır. Milli Parklar'ın %54'ü ihale ruhsat alanlarında kalmaktadır. Bu alanlardan biri olan Kaz Dağları Milli Park Alanı'nın %80'i Troya Milli Parkı’nın ise %10’u ihale ruhsat alanında kalmaktadır.

Tabiat Koruma Alanları içinde yer alan ve dünyada sadece Kaz Dağları'nda yaşayan Kaz Dağı Göknarları'nın yaşam alanını oluşturan Kaz Dağı Göknarı Tabiat Koruma Alanı'nın ise %99,9’u ihale ruhsat alanında yer almaktadır.”

 

Önemli Doğa Alanları’nın %95’i maden ruhsatlı

“Canlı tür çeşitliliği bakımından büyük öneme sahip olan ÖDA alanlarının büyük bölümü de madencilik faaliyetlerinin tehditi altındadır. ÖDA alanlarının %55'i ihale ruhsat alanlarında, %40’ı ise aktif ruhsat alanlarında yer almaktadır. Aktif ruhsatların ise %43’ü işletme safhasındadır. ÖDA alanlarının sadece %5’si herhangi bir ruhsat alanına dahil değildir. ÖDA alanı ruhsat istatistiklerinde Biga Dağları ve Kaz Dağları ruhsat yoğunluğu ile dikkat çeker. Biga Dağları’nın %45’i aktif ruhsat alanında kalırken, Kaz Dağlarının da %26’sı aktif ruhsat alanındadır. Biga Dağları'nın %54’ü, Kaz Dağları'nın ise %64’ü ihale ruhsat alanında kalır.”

 

Tarihi ve Kültürel Varlıkların olduğu alanların %66’sı maden ruhsatlı

“Kaz Dağları Yöresi zengin doğal varlıklarının yanında tarihi ve kültürel birçok önemli alana da ev sahipliği yapar. Bu alanların içinde doğrudan kültürel miras alanları olan arkeolojik sit alanları, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları, sit alanları ve kentsel sit alanlarının toplamı 103.586 hektardır.

MAPEG tarafından haritaya işaretlenmiş bu alanların %66’sı maden alanı (aktif ruhsat ve ihale) olarak ruhsatlanmıştır. Arkeolojik sit alanlarının %42’si aktif ruhsat sahası, %23’ü ihale sahası alanında yer alıyorken, Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıkları’nın %81’i, sit alanlarının %60’ı ihale ruhsat alanında yer alır. Haritada işaretlenen tek kentsel sit alanının tamamı ise aktif ruhsat alanındadır. Ruhsat alanları içinde kalan kültür varlıklarından bir örnek olarak Troya Milli Parkı’nın %10’u ihale ruhsat alanındayken, Bergama’da bulunan Pergamon Antik Kenti'nin tamamı ihale ruhsat alanındadır.”

 

Tarım Alanları’nın %78’i maden ruhsatlı

“Tarımsal üretimiyle öne çıkan bu zengin coğrafyada tarım alanlarının %41’i aktif ruhsat sahasında, %37’ü ihale sahasındadır. Tarım alanlarının sadece %22’si herhangi bir ruhsat alanına dahil edilmemiştir. Aktif ruhsat sahalarının %64’ü arama, %36’sı işletme statüsündedir.

Türkiye’nin önde gelen tarımsal üretim merkezlerinden olan Biga, Bayramiç, Ezine, Burhaniye ve Bakırçay ovaları ruhsat yoğunluğunun dikkat çektiği alanlardır. Çalışma alanındaki büyük ovaların (112.610 ha) %40’ı ihale ruhsat alanında, %20’si aktif ruhsat alanında yer almaktadır.”

 

Su Varlığı Alanları’nın %73’ü maden ruhsatlı

“Kaz Dağları Yöresi Biga Çayı Alt Havzası, Üst, Orta ve Alt Kuzey Ege Alt Havzaları ve İvrindi Alt Havzalarına bölünmüştür. Genel olarak havza alanlarının %31’i aktif ruhsat alanı, %42’si ise ihale ruhsat alanı içinde yer almaktadır. Havzaları daha detaylı incelediğimizde alt havzaların tamamının ciddi bir ruhsat baskısı altında olduğunu görürüz. İçinde Bayramiç ve Ezine ovalarının bulunduğu Üst Kuzey Ege Havzası’nın %37’si aktif ruhsat alanında yer alırken, %46’sı ihale ruhsat alanındadır. Yine içinde Çanakkale kent merkezi ile birlikte Çanakkale, Lapseki ve Biga ovalarının yer aldığı Biga Alt Havzasının %32’si aktif ruhsat alanındayken, %27’si ihale ruhsat alanındadır.”

 

Kaz Dağları dünya mirasıdır ve korunmalıdır

TEMA Raporu Maden Kanunu’nda yapılan değişikliklerin neredeyse her karışı madenler için ruhsatlandırılmış bir Kaz Dağları yöresiyle karşı karşıya kalmamıza neden olduğunun altını çiziyor ve dünya mirası olan Kaz Dağları’nın korunması için bir an önce önlem alınması gerektiğini belirtiyor.

 

TEMA Raporu’nun ‘Sonuç ve Öneriler’ bölümünde yapılan değerlendirme şu şekilde:

“Her geçen yıl Maden Kanunu'nda yapılan değişiklikler bizi neredeyse her karışı madenler için ruhsatlandırılmış bir Kaz Dağları Yöresi ile karşı karşıya bırakmaktadır. Milyonlarca yılda oluşmuş doğal varlıkların ve binlerce yıllık kadim kültürün söz hakkı raporda gösterilen madencilik ruhsatlarının faaliyete geçmesiyle yok olacaktır. Raporun ortaya koyduğu sonuçlar hem Kaz Dağları Yöresi'nde hem de Türkiye genelinde ekolojik temelli, bütüncül, tarımsal üretimi önceliklendiren “arazi kullanım planlamasına ve koruma yaklaşımına” ihtiyaç olduğunu göstermektedir. 5403 sayılı “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu”nu arazi kullanım planlarının hazırlanması konusunda gerekli hükümleri içerse de kanunun yasalaştığı 2005 yılından bu yana bu konuda maalesef önemli bir ilerleme kaydedilememiştir. Dahası rapor doğa koruma alanlarından, önemli doğa alanlarına, tarım alanlarından meralara ekolojik, kültürel ve ekonomik değere sahip alanları madencilik uygulamalarına kapatan bir kanuna ihtiyaç olduğunu da göstermektedir.

Sahip olduğu özellikler ile Kaz Dağları Yöresi madencilik faaliyetlerinden korunması gereken bir dünya mirasıdır. Geleceğimizin mirası doğal varlıklar madencilik faaliyetlerine tamamen kapalı doğa koruma statüleri ile korunmalıdır.”

Benzer Haberler

Son Haberler

Popüler Haberler